Onze solidaire zorg staat op het spel  januari 2026

Vijf jaar geleden was Pedro Facon nog coronacommissaris; nu is hij gepromoveerd tot de topman van het Riziv. Wat is zijn visie over het Riziv? (bron: De Tijd, 3 januari 2026)

Dat er hervormingen nodig zijn, ook binnen het Riziv, is evident. Hervormingen die vooral ervoor zorgen dat de gezondheidszorg, toegankelijker en kwaliteitsvoller wordt. Maar doordat de budgetten beperkter worden, de vraag groter, moet je de overconsumptie en de organisatie van de zorg zelf aanpakken, aldus Pedro Facon.

Zijn grootste uitdaging is op korte termijn, langdurig zieken te activeren. Dit zou volgens de regering De Wever, 1,9 miljard euro kunnen opleveren. Dat betekent dat er 585.000 mensen van de lijst van de langdurig zieken dienen te verdwijnen. Dit getal zal indien er niets ondernomen wordt, toenemen tot 682.000 in 2030. Er wordt vooral ingezet op een ketenaanpak. Alle betrokken partijen worden ingeschakeld.  Dit wil zeggen dat bedrijfsleiders een preventiebeleid voeren waarbij meer aandacht gaat naar psycho-sociale aandoeningen. Tevens dient er werk gemaakt te worden van re-integratie op de werkvloer. Vanaf 1 januari j.l. dienen bedrijven, een hogere responsabiliseringsbijdrage voor hun zieke werknemers, te betalen. Ook de opvolging en de begeleiding door de mutualiteiten wordt verder aangescherpt. Het voorschrijfgedrag van artsen wordt nauwkeuriger opgevolgd. En de zieke zelf dient mee te werken aan de begeleiding.

Onze zorg is heel toegankelijk, en behoorlijk kwaliteitsvol, maar komt meer en meer onder druk te staan. Vandaar dat Pedro Facon pleit voor meer doelmatigheid van de zorg. We hebben overconsumptie en overcapaciteit. En er zijn uitschieters waaraan gewerkt moet worden. Denken we aan het gebruik van antidepressiva, cholesterolremmers en maagzuurremmers, het gebruik van scans en het plaatsen van heup- en knieprotheses.

Wat fraudedossiers betreft, zoals de West-Vlaamse thuisverpleegkundige, zijn er de W-waarden die vastgelegd werden en is er al geruime tijd een plafond. Tot nu toe werd dit zelden toegepast, maar vanaf nu zal de zelfstandige thuisverpleegkundige die boven dit maximum van 235.000 euro per jaar zit, zich moeten verantwoorden. Voor loontrekkende ligt het plafond op 130.000 euro per jaar. Er werden een 700 brieven naar thuisverpleegkundigen gestuurd die boven dit maximum uitstegen. Er werden intussen voor alle zorgberoepen dergelijke drempels vastgelegd.

Reeds 10 jaar geleden werden de eerste hervormingen uitgewerkt, vooral naar de samenwerking tussen de ziekenhuizen toe. Enkele ingrepen gebeurden, maar heel wat veranderingen werden op de lange baan geschoven. Als we niet veranderen, dan verdwijnen we, meent Pedro Facon. De overheid moet strenger worden.

Ook de financiering van geneesmiddelen dient aangepakt te worden. De pharmabedrijven vinden steeds meer innovatieve oplossingen om hun producten te verdelen, maar de vraag blijft: hoe blijft het betaalbaar? Hier zou men het volgende moeten toepassen: wordt een maximumbedrag overschreden, dan dient deze som via taksen gerecupereerd te worden bij de pharma-industrie. Nu ligt de drempel op 17,3 procent van de toegelaten uitgaven in de zorg.

We moeten opletten voor de tweesnelheden gezondheidszorg, zoals die nu in Duitsland speelt. Kan men privaat verzekeren, dan krijgt men voorrang. In België heb je de geconventioneerde en niet-geconventioneerde zorgverstrekkers. De eersten houden zich aan de met de overheid overeengekomen tarieven; de tweede groep niet. Het aantal niet-geconventioneerden neemt – ondanks de aanmoediging van de overheid om zoveel mogelijk te conventioneren – toe. Een aantal zorgverstrekkers vinden de vergoedingen die de overheid vastlegt, te laag. Inzetten om zoveel mogelijk zorgverleners toch te laten conventioneren – dit betekent een akkoord bereiken over tarieven – is aldus Pedro Facon, essentieel.

Heel wat zorgverstrekkers, vooral artsen vinden dat minister Vandenbroucke, de richting van de staatsgeneeskunde inslaat. Nochtans is er heel veel overleg volgens Pedro Facon, maar natuurlijk als het budget beperkt wordt, dan wordt het moeilijker om een akkoord te bereiken.

Ook de ziekenfondsen moeten meer verantwoordelijkheid nemen en vooral geen cadeaus uitdelen. Zij zouden meer de rol van dienstverlener op zich  moeten nemen. Zij moeten veel meer gaan samenwerken. Ze dienen voorstellen rond doelmatige zorg uit te werken en ter bestrijding van fraude.

Noot VP: we wensen Pedro Facon veel succes met zijn nieuwe job en hopen dat de hervormingen die hij voor ogen heeft, kan realiseren zonder dat er ingeboet wordt aan kwaliteit.