Eetdrammen is everywhere. In feite is het een optelsom van al het ongezonde eten dat je continue tegenkomt. In de supermarkt, op straat, het station, de sportclub, het pretpark, … overal wordt je met voeding geconfronteerd.

Het is een maatschappelijk probleem waar niemand aan ontkomt. Een gezonde samenleving kan je enkel bereiken als het eetdrammen stopt.

De grote vijand is de ongezonde marketing. Elke dag stoppen supermarkten, fastfoodketens en frisdrankfabrikanten miljoenen euro’s in marketing om ons ongezond te laten kiezen. We staan er niet bij stil maar 80% van wat in de supermarkt ligt, is ongezond! Als je weet dat er in 1960 slechts enkele tientallen supermarkten waren in ons land en dat er dat vandaag al meer dan 3600 zijn. Hetzelfde verhaal geldt voor de snackbars en fastfoodketens. Om nog maar te zwijgen van de snoep- en frisdrankautomaten. En dan zijn er de veel thuisbezorgservices. Eten is nu altijd en overal toegankelijk.

We weten meestal wel wat gezond is en wat niet, maar wat we vaak zien, kiezen we sneller. Als het er dan ook nog lekker uitziet of heerlijk ruikt of lekker smaakt of makkelijk bereikbaar is en snel en goedkoop, dan gaan onze hersenen beïnvloed worden. Ons oerinstinct wil zoveel mogelijk calorierijk eten verorberen. Onze omgeving stuurt onze hersenen dus een richting uit. Het gaat niet meer om een collectief gebrek aan wilskracht. In feite worden we gedwongen om ongezond te eten.

Enkele voorbeelden:

·         Wat je meer ziet, pak je sneller.

·         Ongezonde producten vallen op, liggen op ooghoogte of bij de kassa. Voor kinderen liggen ze vaak op kinderhoogte. Alles voor de impulsieve aankoop.

·         Grote porties zijn standaard en de porties worden ook groter.

·         Aanbiedingen en combideals: 1+1 gratis.. 80% van dergelijke aanbiedingen in de folders is ongezond.

·         Ongezond is vaak goedkoper dan gezonde opties.

·         Online marketing: social media, influencers, gepersonaliseerde advertenties, alles is goed om ons te beïnvloeden.

·         Mooie plaatjes en gezonde claims (zonder toegevoegde suikers) misleiden ons. Kinderen vallen voor vrolijke of trendy verpakkingen.

·         Merken van ongezonde producten sponseren graag (sport)evenementen en kinderactiviteiten

Hoe hou je controle op je eetkeuzes en weersta je aan ‘eetdrammen’?

Ondanks het feit dat er kleine gezonde alternatieven ontstaan, blijft de mainstream ongezonde voeding. Kan je er iets tegen beginnen? Enkele tips.

Onze hersenen maken veel keuzes vanzelf. De omgeving is machtig. Maar je kan je voorbereiden. Je kan een ‘als-dan’ plan maken. Je bereidt je hersenen voor om de situatie te herkennen en anders te reageren. Zo kan je wanneer je op de trein stapt, een gezond hapje zelf meenemen, zo kan je wanneer je gasten krijgt, iets ongezonds serveren waar je zelf aan kan weerstaan, zo kan je in de supermarkt de snoepafdeling overslaan, zo kan je als je boodschappen doet, enkel je lijstje afwerken en niets extra’s meebrengen, zo kan je als je een friet koopt, een kleine portie nemen, zo kan je als je na het sporten iets gaat drinken, een 0,0 %bier bestellen, ..

Je kan ook je huis gezonder inrichten:

·         Je grijpt minder naar ongezonde snacks als je deze niet steeds ziet.

·         Met te grote glazen of borden, drink en eet je meer en sneller.

·         Toch zin in chips, neem een klein bakje en laat de verpakking aan de kant

Wanneer je met anderen eet, eet je vaak meer. Of je kiest iets omdat je vrienden dat doen. Meestal heb je het zelf niet in de gaten. Wanneer je er op let, krijg je grip op je keuzes. Je kan ook afspreken om gezonder en duurzamer te eten  en elkaar daarbij te steunen.

Gezond ademen en stress verlagen.

Ademcoach, Rudi Thoelen, schreef onlangs een boek, Ademkracht, over het nut van een goede ademhaling. Hij was voordat hij ademcoach werd, F-16-piloot en paste toen reeds zijn ademtechnieken toe. Zijn besluit: we zijn te weinig bezig met ‘ademen’. (Bron:De Morgen, 8/9 november 2025)

De auteur windt er geen doekjes rond. Hij ontdekte als F-16- piloot tijdens een missie in Kosovo dat stress een grote negatieve invloed heeft op je prestaties. Je hersenen en je lichaam kunnen in een dergelijke situatie niet meer optimaal functioneren. Wanneer je je stress de baas kan door je ademhaling te controleren, dan houd je ook langer vol. Dit geldt ook voor sportieve prestaties. Wanneer je tijdens het lopen, je ademhaling onder controle hebt, dan houd je langer vol.

 Een goede ademhaling

In rust is een goede ademhaling behoorlijk traag. Concreet betekent dit tussen vier en twaalf ademhalingen per minuut. Wie dertig keer per minuut ademt als hij gewoon in zijn zetel zit, is niet goed bezig en zou best onderzoeken hoe dit komt. Door te overademen, gebruikt je lichaam onnodig veel energie.

Een goede ademhaling gebeurt altijd door de neus, zowel bij in- als bij uitademen. Het is ook belangrijk dat je aan buikademhaling doet, m.a.w. dat je je middenrif gebruikt bij het ademen. Dit is belangrijk omdat er aan de onderkant van de longen meer longblaasjes zitten dan bovenaan. Als we ons middenrif gebruiken bij het ademen, dan trekken we de lucht als het ware naar beneden, waar de zuurstof efficiënter kan opgenomen worden. Voor wie hoog in de borst ademt, loopt dit proces minder goed. Het middenrif is een spier die gemaakt is om de hele dag te werken, terwijl je schouders en je borst dit niet zijn. Wie een oppervlakkige borstademhaling doet, zal binnen de kortste keren met verkrampte schouders of nek geconfronteerd worden.

Hoe weet je dat je fout ademt?

De meesten onder ons zijn zich niet bewust van hun ademhaling. Je staat er niet bij stil. Het gebeurt automatisch, maar daarom niet goed. De ademcoach raadt aan om zo nu en dan toch even stil te staan bij je ademhaling. Dat kan je doen door bijvoorbeeld een alarm op je gsm in te stellen op een aantal tijdstippen per dag. Als er zo’n alarm afgaat, sta je even stil bij je ademhaling. Word je bewust van je ademhaling en doe een korte ademhalingsoefening.

Welke gezondheidsklachten zijn het gevolg van foutief ademen?

Een beetje overademen is nog niet zo erg maar als je in rust voortdurend meer dan 12 keer per minuut ademt, dan kom je eigenlijk in een chronische hyperventilatietoestand. Daardoor wordt de CO2 balans in ons lichaam verstoord en de zuurtegraad in het bloed aangetast. Dat kan een benauwd gevoel in de borst geven, de luchtpijp wordt dichtgeknepen, onze vingers gaan tintelen, we krijgen een verhoogde bloeddruk. Is deze situatie van lange duur, dan kan je hart- en vaatziekten ontwikkelen en de kans op diabetes type 2 is niet onbestaande. Je lichaam zal meer cortisol, het stresshormoon, aanmaken waardoor er suiker in de bloedbaan wordt vrijgegeven. Dit tast op termijn de gevoeligheid voor insuline aan.

Adem door je neus en niet door je mond

Door je neus ademen, geeft veel meer voordelen. Je ademhaling vertraagt en de lucht wordt gefilterd, wat niet het geval is als je door je mond ademt. Adem je door je mond dan wordt je immuunsysteem extra belast en is de kans dat je ziek wordt groter. Je verliest meer vocht wanneer je door je mond ademt. De kans op dehydratatie is groter. Je adem zal ook sneller onfris ruiken. Voor kinderen geldt dat als ze frequent door hun mond ademen, de kans op een slecht gebit groter is, evenals om een kleinere mond te vormen. Ofschoon men soms vraagt (meditatieoefeningen) om door de mond uit te ademen, is dit in het algemeen af te raden. De reden waarom je yogaleraar dit vraagt, is om ervoor te zorgen dat je vooral heel langzaam uitademt. Wanneer je uitademt door je mond, zal dit makkelijker gaan dan door de neus. Optimaal is echter om zowel in als uit te ademen door de neus.

Stress kan een slechte ademhaling in de hand werken. Bij stress wordt er een signaal naar de amygdala, deel van de hersenen, gestuurd. Dat deel krijgt het sein dat er iets gevaarlijks aan de hand is en dat ons lichaam zich moet voorbereiden op actie. Dit heeft als gevolg dat onze hartslag en ademhaling zullen versnellen. En omgekeerd gebeurt hetzelfde. Wanneer we sneller ademen, zal ons lichaam ‘denken’ dat er een alarmsituatie is. Als je weet dat de ademhaling de enige factor is in die reactie op stress die je kan beïnvloeden, is het belangrijk om onze ademhaling bewust bij te sturen en dus zo ook je stressniveau.

Welke oefening is aan te raden?

Je ademhaling terugbrengen tot 6 keer per minuut is ideaal. Dit is de hartcoherentie-oefening. Je ademt vier tellen in en zes tellen uit. Je komt sneller tot rust en kan je zo beter concentreren. Het is aan te bevelen om deze oefening, twee of drie keer per dag te doen en dit gedurende vijf of tien minuten.

Een korte ademhalingsoefening net voor een prestatie kan helpen om je meer geconcentreerd of scherper te krijgen.

Ook bij chronische stress, waarbij je stresssysteem de hele tijd geactiveerd is, kan je met een bewuste ademhaling, de veerkracht deels herstellen. Doe je dit niet, dan bestaat de kans dat je belandt in een burn-out omdat de ademhaling alle energie opeist.

Onze cognitieve prestaties opkrikken?

Onze prefrontale cortex hebben we nodig om te werken en te studeren. Deze cortex is erg gevoelig voor cortisol. We kunnen veel cortisol opbouwen door een langere periode van stress bijvoorbeeld bij examens of in een drukke werkperiode. Dit werkt negatief op onze hersenen. Door bewust te ademen kan je dit hoge cortisolniveau verlagen. De prefrontale cortex regelt ook onze emoties. Wie onder grote stress staat, kan al eens buitensporig reageren. Ook hier kunnen bewuste ademhalingsoefeningen onze emoties onder controle houden.

De fysiologische zucht

Ben je echt je pedalen aan het verliezen van de stress, dan is er de fysiologische zucht. Je ademt heel diep in door je neus en trekt dan nog een klein beetje meer lucht binnen en ademt dan zo langzaam mogelijk weer uit. Op die manier krijg je een efficiëntere overdracht van zuurstof en CO2. Je krijgt het kalmerende neurologische effect door langzamer uit dan in te ademen.

Lichaamshouding

Wie een slechte, voorovergebogen houding aanneemt of veel zit, zal zijn spieren aan de voorkant van het lichaam verkorten. Op die manier kan het middenrif minder goed bewegen en wordt onze ademhaling gehinderd. Voor wie de hele dag aan een bureau werkt, is er de aanbeveling om regelmatig te bewegen en te stretchen.

Plakker op de mond?

Voor wie ’s nachts door de mond ademt, is er een plakker om op je mond te kleven waardoor je door je neus moet ademen. Wie ’s nachts door de mond ademt, heeft ’s ochtends vaak een droge mond, pijnlijke keel of last van snurken. Door door de neus te ademen, brengen we vooral onze CO2-balans in orde. Het stressniveau zal dalen, evenals je bloeddruk.

4 tips om beter te ademen

·         Laat op je gsm af en toe een alarm afgaan. Zo blijf je je bewust van je ademhaling en voorkom je onnodige stress.

·         Experimenteer met een mondplakker om ’s nachts door je neus te ademen. Dan heb je ’s ochtends geen droge mond of keelpijn.

·         Maak elke dag tijd voor korte ademhalingsoefeningen. Langer uit- dan inademen doet je stressniveau dalen.

·         Adem altijd door je neus. Je vertraagt er je ademhaling mee en je wordt minder snel ziek door extra luchtfiltering.